|
EKO-OKULLAR
PROGRAMI NEDİR?
"EKO-OKULLAR" PROGRAMI NEDİR?
 Eko-Okullar Programı, uluslararası nitelikte olup
23 ülkede ve 7040 ilköğretim okulunda uygulanmaktadır. Amacı;
çocuklarda çevre bilincinin gelişmesini sağlamak ve
sürdürülebilir bir çevre eğitimi verilmesini sağlamaktır.
Eko-Okullar Programı, Uluslararası Çevre Eğitim
Vakfı (FEE) koordinasyonunda yürütülmektedir. Türkiye
Çevre Eğitim Vakfı (TÜRÇEV) ülkemizi temsilen 1993
yılında FEE'ye üye olmuştur ve 1995 yılından itibaren "Eko-Okullar
Programı"nın Türkiye koordinatörü olmuştur.
1995 yılında Ankara’dan 1 okulla başlayan
Eko-Okullar Programı ilköğretim okulları tarafınd an
uygulanabilmekte olup
2008 yılı itibariyle Adana, Adıyaman, Afyon, Ankara, Antalya, Aydın,
Bartın, Bilecik, Bursa, Denizli, Diyarbakır,
Eskişehir, Giresun, İstanbul, İzmir, Kayseri, Kocaeli, Kütahya,
Manisa, Mersin, Muğla, Rize, Sakarya, Tekirdağ, Trabzon ve Van
illerimizden toplam 200 ilköğretim okulunda yürütülmektedir.
Program, çevreye ilişkin
konuları okuldaki müfredat programından günlük yaşama aktarır ve
bu konuda yol gösterici bir özellik taşır. Bu uğraş,
öğrencilerimizin çevreye ilişkin konuların önemini kavramasını
ve gerek kişisel, gerekse aile yaşamlarında bu konulara daha
ciddi bir önem vermelerini sağlar.
Eko-Okullar hem bir program, hem
de bir ödül planıdır: Herhangi bir okul, eko-okul yönetmeliğini
kullanarak programı kendi şartlarına uyarlayabilir. Ödül,
programdaki temel öğelerin gereklerini tam olarak yerine
getirmiş okullara verilmektedir. Eko-Okullar Programı, herhangi bir okulda
tüm öğrenciler için okuldaki ahlaki değerler ve yaşamın gerçek
yanı demek olan eylemin ve çevre bilincinin yaşama geçirilmesi
için tasarlanmıştır.
Eko-Okullar, uzun erimli bir programdır ve
alınan ödülün her iki yılda bir yenilenmesi gerekmektedir. Ödül,
"yeşil bir bayrak" olacaktır ve okul dışında dalgalanabileceği
gibi okul girişindeki bir yerde de sergilenebilmektedir.
"Eko- Okullar", her şeyiyle
ekolojiyi (canlıların hem kendi aralarındaki hem de
çevreleriyle olan ilişkilerini tek tek veya birlikte inceleyen
bilim) içermelidir. Okul bütününde bir çevre politikası geliştirmek ve uygulamaya
okulun tamamını katmak hedeflenen bir yoldur.
Katılımcı yaklaşımıyla okullardaki
öğrenciler hem çevresel konularda bilgi edinirler, hem de
ailelerini, yerel yönetimleri ve sivil toplum kuruluşlarını (STK)
çevresel konularda bilinçlendirmede etkin rol alırlar. Program,
okullarda ISO 14001/EMAS üzerine kurulmuş bir çevre yönetim
sisteminin uygulanmasını da sağlar.
Yaptıkları çalışmalarda ve
verdikleri çevre eğitimiyle üstün başarı sağlamış okullara
verilen Yeşil Bayrak Ödülü, uluslararası düzeyde tanınan ve
saygınlığı olan, çevreye duyarlı okulu simgeleyen bir
eko-etikettir. Program, çevre için yapılan bütünsel bir okul
faaliyetini kapsar ve uygulandığı okullardaki başarısı, okul
müdürü başta olmak üzere okul idaresinin ve öğretmenlerinin
ilgisine bağlıdır. Amacı, eko-okullar kitapçığında verilen çevre
bilincinden yola çıkarak hem okulda hem de okulun bulunduğu
semtte çevreci faaliyet göstermektir. Yürütücüsü, okulda çalışan
her kesimden ve velilerden birer temsilci ile gönüllü öğrenci
grubundan oluşan bir komitedir. Komitede yer alan bir öğretmen
de koordinasyon görevini üstlenir.
Eko-Okullar Programındaki en
önemli ve bütünleştirici etken ise öğrenci katılımıdır.
Komitenin, yerel halkı ve yöneticileri bilinçlendirme çabaları
ise öğrencilerde diyalog kurabilme becerilerini geliştirmeyi ve
iyi bir yurttaşlık eğitimini sağlar.
Eko-Okullar Bağlı Okullar
Projesi: Dünya
çapındaki eko-okulları birbirleriyle sürekli temas halinde
tutmayı amaçlayan "Bağlı Okullar Projesi" ile Portekiz'den Türkiye'ye
ve Güney Afrika'ya kadar programda
bulunan 7500'e yakın okul; İnternet üzerinden birbirlerine
ulaşabiliyor, aynı konuyu çalışan okullarla ortak projeler
geliştirebiliyor ve kardeş okul olabiliyorlar.
Program sayesinde
okullar İnterneti kullanarak kendileriyle ilgili bilgileri,
Eko-Okullar kapsamındaki ilgi alanlarını ve etkinliklerini,
çektikleri fotoğrafları ve yararlı buldukları İnternet
adreslerini birbirleriyle paylaşabiliyorlar. Bunların yanında
proje, okulların kendi yerel/ bölgesel kültürleri, doğaları ve
tarihleriyle ilgili bilgileri bulundurabilecekleri bir "rehber"
özelliği de taşıyor.
Program; benzer çalışmaları yürüten okulları
tanımlamakta, değişim programlarının ve benzer okullar arasında
bağlantıların yaratılabileceği farklı ülkelerdeki okullar
arasında bir "bağ" kurmakta kullanılmaktadır.
EKO-OKULLAR PROGRAMININ "7 ADIM"I NEDİR?
Eko-Okullar Programının başarıyla yürütülmesi "7
Adım"ın başarıyla uygulanmasına bağlıdır!
1. Eko-Okullar Komitesinin Kurulması: Eko-Okullar
Programının beyni olan komite, okulun çevre yöneticileri
konumundaki öğrenciler, öğretmenler, görevliler, veliler ve
hatta yerel yöneticilerden oluşur ve okulun çevre konularındaki
aktivitelerini organize eder ve yönetir.
2. Çevre İnceleme: Okuldaki çalışma, okulun çevre
üzerinde yarattığı etkileri incelemekle başlar. Öğrenciler
okulda atılan çöp miktarından altyapı (kanalizasyon vb.)
yetersizliklerine kadar her konuda incelemeler yaparlar.
3. Eylem Planı: Çevresel inceleme sonucu ortaya
çıkan sonuçları değerlendirerek belirlenen önceliklere göre
uygulanabilir, gerçekçi amaçlar ve bu amaçları gerçekleştirmek
ve çevresel performansı arttırmak üzere tarihler belirlenir.
4. Gözlem ve Değerlendirme: Okulda belirlenen
eylem planının takip edilmesini ve çalışılan konularda başarılı
olunmasını sağlar. Aynı zamanda okulda verilen çevre eğitiminin
sürekliliğinin güvencesidir.
5. Müfredat Çalışması: Atık, enerji, su
konularında sınıf çalışmaları yapılır. Bütün okulda
su ve enerji tasarrufu, atıkların ayrıştırılması ve toplanması
ve geri dönüşüm uygulama çalışmaları yapılır. Amaç çevresel
eğitimi, ulusal okul müfredatının bir parçası haline
getirmektir.
6. Bilgilendirme ve Katılım: Veliler, yerel
yönetimler, sanayiler ve daha geniş toplum Eko-Okullar
Programı'nda yer almaya başladıkça Yerel Gündem 21 de okullarda
uygulanmaya başlayacaktır. Okullar, bilgi ve deneyim edinmek
için diğer kuruluşlarla iletişime girer. Okullar yaptıkları
çalışmalarla kendi çevrelerini de çevresel konularda duyarlı
olmaya çağırırlar.
7. Eko-İlke: Her okul kendi amaçlarını,
değerlerini ve öğrencilerin elde etmek istedikleri başarıları
belirten kendi “eko-ilke”sini üretir.
EKO-OKULLAR PROGRAMI YÜRÜTÜCÜLERİ
Okul Koordinatör
Öğretmenimiz:
C
üneyt Ş
ENYURT
Eko-Okullar
Projesi Ulusal Koordinatörü (TÜRÇEV): Sezil ÖZKOCA
Türkiye Çevre Eğitim Vakfı
Genel Müdürü (TÜRÇEV): Erol GÜNGÖR
EKO-OKULLAR PROGRAMININ
KONULARI NELERDİR NASIL UYGULANIR?
Eko-Okullar çalışmalarına
"çöp/atık", "enerji", "ulaşım", "su" ana konularından biri
seçilerek başlanır. Genelde okulların "çöp/atık" konusuyla
başlaması önerilen konudur. Bunun sebebi; bu konuda yapılacak
çalışmaların sonuçlarının çok kısa sürede görülmesi ile okuldaki
motivasyonu artırma potansiyelinin olmasıdır. Okullar
çalıştıkları ana konunun yanında "biyolojik çeşitlilik", "nesli
tükenen hayvanlar" veya "ormanlar" gibi yan konuları da
çalışabilirler.
Çalışmalara başlamadan önce
yapılması gereken ilk iş “Eko-Okullar Komitesinin” kurulmasıdır.
Bu komite; öğrencilerden, koordinatör öğretmen veya
öğretmenlerden, okul yöneticilerinden, velilerden, okul
görevlilerinden ve yerel toplum temsilcilerinden oluşur.
Konusunu seçen ve Eko-Okullar
Komitesini kuran okul bir yıl boyunca yürüteceği çalışmaları
eylem planında belirtir ve Eko-Okullar Ulusal Koordinatörü'ne
gönderir. Gelişmelerden Türkiye Çevre Eğitim Vakfını düzenli
olarak haberdar eder. Okullar her öğretim yılı başında eylem
planlarını, her dönem sonunda ise (Ocak sonu ve Haziran sonu)
çalışma raporlarını Ulusal Koordinatöre göndermek zorundadır.
|
